اصولا ساختمان را از لحاظ مصالح مصرفی و نوع كاربرد آن می توان به دو دسته تقسیم نمود . حال با توجه به این نكته ، تقسیم بندی ساختمان از لحاظ مصالح مورد استفاده به چهار دسته انجام می شود
1 ـ ساختمانهای بتنی
ساختمان
بتنی ، ساختمانی است كه برای اسكلت اصلی آن از بتن آرمه (سیمان ، شن ،
ماسه و فولاد بصورت میله گرد ساده یا آجدار ) استفاده شده باشد . در
ساختمانهای بتنی سقفها از دال بتنی پوشیده می .شود یا زا سقفهای تیرچه و
بلوك و یا سایر سقفهای پیش ساخته استفاده می گردد . برای دیوارهای جدا
كننده از انواع آجر یا تیغه گچی و یا چوب استفاده می شود .
2 ـ ساختمانهای فلزی
در این نوع ساختمانها برای ساختتن ستونها و پلها از پروفیلهای فولادی استفاده می شود . در ایران معمولا ستونها را از تیر آهن
.می سازند . سقف این نوع ساختمانها ممكن است تیر آهن و طاق ضربی و یا از انواع دیگر سقفها از قبیل تیرچه بلوك و غیره استفاده گردد
برای
دیوارهای جداكننده می توان مانند ساختمانهای بتنی از انواع آجر و یا قطعات
گچی و یا چوب و سفالهای تیغه ای استفاده نمود . در هر حال باید این
دیوارها از مصالح سبك انتخاب شوند . در بعضی از .ممالك بر خلاف كشور ما
برای اتصالات از جوش استفاده نكرده و بلكه بیشتر از پرچ و یا پیچ و مهره
استفاده می نمایند ، برای ستونها نیز می توان به جای تیر آهن از نبشی و یا
ناودانی استفاده كرد
3 ـ ساختمانهای آجری
در
ساختمانهای كمتر از چهار طبقه می توان از این نوع ساختمان استفاده نمود .
اسكلت اصلی این نوع ساختمانها آجری می باشد و برای ساختن سقف آنها در ایران
معمولا از پروفیلهای فولای و آجر بصورت طاق ضربی استفاده می گردد و یا از
سقف تیرچه بلوك استفاده می شود . در این نوع ساختمانها برای مقابله با
نیروهای جانبی مانند زلزله باید حتمن از شنا?های روی كرسی چینی و زیر سقفها
.استفاده شود . در ساختمانهای آجری معمولا دیوارهای حمال در طبقات مختلف
روی هم قرار می گیرند . حداقل دیوار های حمال (باربر) نباید از 35 سانتی
متر كمتر باشد
4 ـ ساختمانهای خشتی و گلی
در
این نوع ساختمانها اسكلت اصلی از خشت خام و گل می باشد و تعداد طبقات ان
از یك تجاوز نمی كند و درمقابل نیروهای جانبی بخصوص زلزله به هیچ وجه
مقاومتی ندارند . باید از ساختن این نوع .ساختمانها مخصوصا در كشور ما كه
از مناطق زلزله خیز دنیا است جدا جلوگیری نمود
بجز
انواع ساختمانهای نامبرده شده میتوان ساختمانها را از مصالحی مانند چوب و
سنگ نیز ساخت كه در مناطقی كه جنگل فراوان باشد از چوب و یا در مناطق
كوهستانی كه دسترسی به سنگ آسان می .باشد می توان ساختمانهای سنگی بنا نمود
انواع ساختمان از لحاظ مصرف
ساختمانها
از لحاظ كاربرد به انواع ساختمانهای مسكونی ، اداری ، بیمارستانها ،
انبارها ، مدارس و مكانهای عمومی مانند باشگاهها ، ورزشگاهها و غیره تقسیم
می شود .
ساخت و اجرای ساختمان
در ساختن یك ساختمان باید مراحلی را طی نمود و موازینی را اجرا كرد كه بتوان به یك ساختمان استاندارد و مطلوب دست یافت
1 ـ بازدید از زمین و ریشه كنی نباتات
در این مرحله وضعیت زمین بایستی بررسی شود و اقدام اولیه مانند ریشه كنی نباتات بر روی آن انجام شود
2 ـ پیاده كردن نقشه
پس
از بازدید از محل ، اولین قدم در ساختن یك ساختمان پیاده كردن نقشه می
باشد . منظور از پیاده كردن نقشه یعنی انتقال نقشه ساختمان از روی كاغذ بر
روی زمین به ابعاد اصلی است . بطوریكه محل دقیق پی ها ، ستون ها ، دیوارها و
زیرزمینها و عرض پی ها روی زمین بخوبی مشخص باشد . برای پیاده كردن نقشه
ساختمانهای مهم معمولا از دوربینهای نقشه برداری و برای پیاده كردن نقشه
.ساختمانهای معمولی و كوچك از متر و ریسمان بنایی كه به آن ریسمان كار هم
می گویند استفاده میگردد
3 ـ گود برداری
بعد
از پیاده كردن نقشه و كنترل آن در صورت لزوم اقدام به گودبرداری برای آن
قسمت از ساختمان انجام می شود كه در طبقات پایین تر از كف طبیعی زمین ساخته
می شود ، مانند موتورخانه ها ، انبارها .و پاركینگها و غیره . معمولا
حداكثر عمق مورد نیاز برای گودبرداری تا روی پی می باشد
4 ـ پی در ساختمان
برای
محافظت پایه ساختمان و جلوگیری از تاثیر عوامل جوی در پایه ساختمان باید
پی سازی نماییم . در این صورت حتی در بهترین زمینها نیز باید حداقل پی هایی
به عمق 40 تا 50 سانتی متر حفر نماییم .. عرض و طول پی ها كاملا بستگی به
وزن ساختمان و قدرت تحمل خاك محل ساختمان دارد
5 ـ وزن ساختمان
منظور از وزن ساختمان وزنی است كه بوسیله پی سازی در اثر بار مرده و بار زنده ساختمان به هر سانتیمتر مربع زمین وارد می شود .
*به طور كلی زمینها را از نظر مقاومت در برابر بار یه چند دسته می توان تقسیم نمود
الف
ـ زمینهای خاكریزی شده ( زمینهای خاك دستی ) : این زمینها كه بوسیله خاك
دستی پر شده اند از مقاومت بسایر كمی برخوردار بوده و قدرت مجار انها در
حدود 80 گرم بر سانتی متر مربع می باشد
ب
ـ زمینهای ماسه ای : زمینهای سواحل دریا از یان نوع می باشند كه برای
ساختمانهای سبك مناسب می باشند و در حدود 1 تا 2/1 كیلوگرم بر هر 7 سانتی
متر مربع بار را تحمل می نمایند .
ج
ـ زمینهای شنی : زمینهایی می باشند كه دانه بندی خوبی داشته باشند بطوریكه
دانه های ریز فضای خالی بین دانه های درشت تر راپ ر نموده و تولید جسم
متراكمی را می نمایند و این دانه بندی بوسیله ماده چسبنده بهم متصل می شوند
برای ساختمان بسیار مناسب بوده و مقاومت مجاز آن در حدود 5/2 و حتی 5/3
كیلو گرم بر سانتی متر مربع می باشد به این گونه زمینها زمین « دج » گفته
می شود .
د ـ زمینهای رسی : این زمینها خود به دو دسته تقسیم می شوند
یک ـ زمینهای رسی خشك : كه فشاری در حدود 5/1 كیلو گرم بر سانتی متر مربع را تحمل می نمایند
دو
ـ زمینهای رسی تر ( آبدار ) : ای زمینها بواسطه وجود آ ب فراوان داخل خاك
دارای سستی های زیادی بوده و .قدرت مجاز آن بر حسب درصد آب موجود در آن
متفتوت است
5 ـ انواع پی
پی ها را با توجه به نوع ساختمان ، مقاومت زمین و وزن آن به انواع مختلف می توان دسته بندی كرد
1
ـ پی نواری : معموا از این نوع پی برای ساختمانهای آجری استفاده می شود .
پی های نواری را در امتداد دیوار های حمال و دیوار های تیغه با عمق و عرض
معین حفر می نمایند . در مورد عمق این نوع پی باید گفت كه در زمینهای خوب
در حدود 50 سانتی متر و در زمینهایی كه به خاك بكر دسترسی نباشد باید عمق
پی را تا رسیدن به زمین بكر ادامه داد همچنین در مواردی باید از شمع كوبی
استفاده .نمود . عرض این نوع پی معمولا قدری بزرگتر از عرض دیوار روی آن
ساخته می شود
لایه های پی نواری
1 ـ شفته ریزی
2- كرسی چینی
3ـ شنا
4ـ ملات ماسه سیمان برای ایزولاسیون رطوبتی ( عایق بندی)
5ـ قیرو گونی برای ایزولاسیون ( عایق بندی رطوبتی )
6 ـ ملات ماسه سیمان برای پوشش روی قیر و گونی
7 ـ دیوار چینی اصلی
2-پی
نقطه ای : پی های نقطه ای برای ساختمانهایی كه بار آن بطور متمركز ( نقطه
ای ) به زمین منتقل می شود ساخته می گردد مانند ساختمانهای فلزی و یا
ساختمانهای بتنی ، پی های نقطه ای معمولا به ابعادی كه با توجه به قدرت
مجاز تحملی زمین و بار ستون تعیین می كند ساخته می شود اینگونه پی ها اغلب
با بتن مسلح می (سازند بتنی را مسلح گویند كه داخل آن قطعات فولادی بكار
رفته باشد .(مانند میله گرد آجدار یا ساده
لایه های پی نقطه ای
1 ـ زمین مناسب
2 ـ بتن مگر
3 ـ میله گرد كف پی
4 ـ بتن اصلی
5 ـ صفحه زیر ستون یا میله گردهای ریشه
3
ـ پی عمومی ( رادیه ژنرال ) : از این نوع پی برای ساختمانهایی كه دارای
وزن فوق العاده زیاد بوده و یا ساختمانهایی كه در زمینهای سست ساخته می شود
استفاده می گردد لینگونه پی ها از بنت مسلح .ساخته می شود و دارای محاسبات
فنی مفصل و دقت اجرای فوق العاده می باشند
4
ـ شمع كوبی : در زمین هایی كه خیلی سست بوده و به هیچ وجه وقت تحمل بار
ساختمان را نداشته باشند مانند خاكهای دستی و زمینهای ماسه ای ، یا در
محلهایی كه زمین بكر در عمق های زیاد قرار .داشته و برداشت كلیه خاكهای سطح
مقرون به صرفه نباشد از طریق شمع كوبی بار ساختمان را به زمین منتقل می
نمایند .
به نقل از: mohandesiomran.ir
افزودنی تبدیل گچ به سیمان