GPM = gallons per minute
CFS = cubic feet per second
Lb. = pounds
Hr. = hours
BBL = barrel (42 gallons)
Sp.Gr. = specific gravity
H
= head in feet
psi = pounds per square inch
In.
Hg. = inches of mercury
hv = velocity head in feet
V = velocity in feet per second
g = 32.16 ft/sec2 (acceleration of gravity)
A = area in
square inches
I.D. = inside diameter in inches
BHP = brake horsepower
Eff. = pump efficiency expressed as a decimal
Ns = specific speed
N = speed in revolutions per minute
v = peripheral velocity of an impeller in feet per second
D = Impeller in inches
Nc = critical speed
f = shaft deflection in inches
P = total force in pounds
L = bearing span in inches
m = constant usually between 48
and 75 for pump shafts
E = modules of elasticity, psi - 27 to 30 million for steel
تعيين
ايستگاه هاي پمپاژ
محل استقرار پمپاژ آب برحسب شرائط محل
متغير بوده و
اغلب در محل برداشت آب (چاه ، چشمه ، رودخانه) مي باشد . از نظر كلي بايد
محل استقرار پمپ را با درنظرگرفتن خطر طغيان رودخانه و يا خطر استغراق ،
قرارداده و گذشته از آن بايد در مقابل خطرات ناشي از ريزش محل و رطوبت
نامناسب و يخبندان محافظت نمود . در داخل محوطه ايستگاه پمپاژ و در كف
ساختمان آن شيب 1% منظور نمود و براي هركدام از ماشين آلات موجود ، پي و
پايه مجرائي درنظر گرفته مي شود.
با علم به اينكه ايستگاههاي پمپاژ معمولاً در گودترين
نقاط شهر واقع مي شود ، بايد تدابيري براي جلوگيري از خرابي تلمبه خانه ها
در اثر ورود آبهاي سطحي حاصل از بارندگي درنظر گرفت .
در موارديكه محل تلمبه خانه در داخل شهراست بايدساختمان
آن از نظر وضع ظاهري ، نظير منازل مسكوني اطراف بوده و منظره ناخشايندي
ايجاد نگردد.
الف- محل
ايستگاه پمپاژ وقتي منبع تغذيه چشمه
باشد :
درصورتيكه محل برداشت آب چشمه باشد چند حالت زير مطرح
مي گردد :
1- در صورتيكه ارتفاع چشمه ها از ارتفاع مخزن ذخيره
بيشتر باشد آب در اثر نيروي ثقل به منبع تغذيه هدايت شده و احتياجي به عمل
پمپاژ نخوهد بود ، كه در اغلب روستاهاي داراي چشمه اين پديده در سهولت كار
آبرساني آن محل كمك زيادي خواهد نمود .
2- در صورتيكه فاصله بين محل برداشت آب (چشمه – چاه –
رودخانه و غيره) تامخزن تغذيه زياد نباشد ، يك حوضچه جنبي در محل برداشت آب
درنظر گرفته و با ارتباط آب داخل چشمه و حوضچه فوق ميتوان دبي مورد نظر را
از حوضچه ، برداشت نموده و از ورود ذرات ريز و گرد و غبار به داخل تأسيسات
جلوگيري نموده كه بعداً آب با عمل پمپاژ به منبع توزيع ، انتقال داده
خواهد شد .
3- در صورتيكه فاصله بين محل برداشت آب تا مخزن ذخيره
زياد باشد، براي جلوگيري از طولاني شدن بيمورد شبكه لوله كشي ، سعي مي شود
بهترين شرايط را براي حمل استقرار پمپاژ تعيين نمود.
ب – محل
ايستگاه پمپاژ وقتي منبع تغذيه چاه
باشد:
در صورتيكه برداشت آب از چاه باشد چند حالت زير مطرح
خواهد بود :
1- درصورتيكه برداشت آب از يك چاه منفرد مورد نظر باشد
ساختمان ايستگاه پمپاژ مستقيماً روي چاه واقع شده و عمق مكش (فاصله قائم
سطح آزاد آب مورد برداشت تا محور پمپ) حداكثربايد 5/4 تا 6 متر باشد.
2- در صورتيكه عمق مكش از 5/4 تا 6 متر بيشتر باشد بعلت
اشكالات ناشي از عمق زياد دو راه حل درنظر گرفته مي شود :
الف- موتور را روي چاه و پمپ را روي سطح آب چاه قرار
داده و توسط ميله اي حركت محور موتور را به محور پمپ انتقال مي دهند .
ب – موتور و پمپ را با هم در يك پوسته فلزي آب بندي شده
در داخل چاه غوطه ور مي سازند.
3- در صورتيكه برداشت آب بجاي يك چاه منفرد از چند چاه
صورت مي گيرد (كه در تاسيسات آبرساني شهرهاي بزرگ به اين مسئله برخورد مي
گردد) دو راه حل زير نيز پيش بيني مي شود :
الف- ممكن است روي هر كدام از چاهها يك پمپ ، پيش بيني
نمود كه خود مستقلاً مخزن اصلي را تغذيه نمايد كه در اين حالت براي رعايت
مسائل اقتصادي ، تأسيسات مربوط به فشار قوي و فشار ضعيف و تابلوهاي كنترل و
غيره را در يك ساختمان مشترك كه محل آن به رعايت تعادل افتهاي فشار در
مركز ثقل نواحي مورد نظر باشد ، قرار مي دهد ، آنگاه لوله رانش هر پمپ را
به يك محفظه مشترك بنام كلكتور هدايت نموده و از اين كلكتور جهت تغذيه مخزن
واقع در ارتفاع مناسب استفاده مي شود.
ب- ممكن است تمام چاهها را تحت عملكردي پمپ قوي و يك
ايستگاه واحد قرار داده و از قراردادن وسائل و ابزار آلات مكانيكي روي هر
كدام از چاهها اجتناب ورزيد ، در اينصورت بايد مطابق شكل زير لوله مكش تمام
چاهها را با يك كلكتور بهمديگر مرتبط ساخت .
در تمام اين موارد ذكر اين نكته ضروري است كه اختلاف
ارتفاع بين سطح آزاد آب در منبع مكش و محور ماشين با درنظرگرفتن مجموع
افتهاي مربوط به هر كدام از لوله اي ماشين نبايداز حد متعارف 5/4 الي 6 متر
تجاوز نمايد .
مزايا و
معايب :
بطور كلي در شرايطي كه ارتفاع سيال داخل منبع مكش تا
محل پمپاژ كم باشد بين دو سيستم نامبرده بادر نظر گرفتن شرايط ذيربط و
بررسي مزايا و معايب آن دو ، يكي از انتخاب و براي اينكار محاسن و معايب هر
كدام سنجيده و مقايسه ميگردد.
1- خرج
در سيستم دوم اگر فواصل چاهها از همديگر زياد
باشد پمپ بسيار قوي مورد نيازبوده و خرج آن بيشتر و متعلقاب مربوطه نيز
زيادتر است .
2- از نقطه نظر برداشت
در سيستم دوم كه تمام چاهها
تحت عملكرد يك پمپ قوي و يك دستگاه واحد قرار دارند و لوله مكش تمام چاهها
با يك كلكتور بهم مرتبط است ممكن است دبي چاهها از يك محل ديگر تغيير نمايد
كه در اينصورت براي تنظيم دبي براي هر كدام از چاهها ميتوان از شير فلكه
كه در ابتداي لوله مكش كار گذاشته مي شود استفاده نمود، در صورتيكه در
سيستم اول بايد در هر يك از چاهها يك پمپ ، مختص آن چاه در نظر گرفت كه اين
خود ، تهيه وسائل را ايجاب نموده و از نقطه نظر برداشت آب توليد اشكال
خواهد نمود.
3- از نقطه نظر راندمان كار
درصورتيكه در هر دو
طريقه شرايط طوري فراهم گردد كه تاسيسات مربوطه با حداكثر دبي كار كند
راندمان يك واحد بزرگ عمدتا بيشتر از راندمان كلي مجموعه واحدهاي كوچكتر
است در نتيجه از نقطه نظر راندمان روش دوم مناسبتر است .
4- از نقطه نظر بهره برداري و سرعت راه اندازي
در
روش دوم كه تمام چاهها تحت عملكرد يك پمپ قوي قرار دارند ، اگر لوله مكش
طولاني باشد احتمال وجود خلاء در كلكتور در اوائل راه اندازي و يا راه
اندازي بعد از يك توقف طولاني سبب بروز مشكلاتي شده و احتمالاً حركت
مكانيزم را مختل خواهد نمود . از طرفي در روش اول انعطاف پذيري بيشتري
موجود بوده و از واحدهاي كوچك ساده تر مي توان استفاده نمود .
بطور
خلاصه براي پيش بيني يكي از دو سيستم فوق الذكر بايد شرايط مخصوص آن محل و
چگونگي بهره برداري آنها و ساير عوامل كمي و كيفي مورد ارزيابي قرار گرفته و
انتخاب احسن گردد.
